Tipokrafi
Geçen haftalarda yazı tipleri hakkında bilgiler paylaşmıştım. Şimdi ise yazıyı bir sanata dönüştüren ölçü anlam kazandıran tasarımlarda yardımcı olan bir bilimdir tipokrafi.
Tarih: 6.2.2019 11:21:28 / 998okunma / 0yorum
Orhan DURMUŞ

Eski Yunancadaki ‘typos: form´ ve ‘graphia: yazmak‘tan türetilen tipografi, yazıyı belli tekniklerle belirli şekillere sokma sanatıdır. Fantastik bir tabirle tipografi harf bükücülüğüdür. Tipografi, kimine göre sanat, kimine göre bilim, kimine göre eğlence, bana göre hepsinin bir karışımıdır. Bu bağlamda tipografi, sesleri karşılayan harflere ve dolayısıyla metne görsel açıdan daha fazla anlam yükleme sanatıdır. Harfler arasında geometrik ve oransal uyumun bilimidir. Tipografi, harf içeren bir posterlerdeki duyguyu daha iyi aktarma yoldur. Font ise İnternette en çok karıştırılan terimler font ve typeface (yazıyüzü) kavramlarıdır. Font .ttf .otf gibi uzantıları olan bilgisayara yüklenebilen dijital bir dosyadır. Yazıyüzü (typeface) ise o fontun biçimine, yani tasarımına göndermede bulunur.Serif” tırnak demektir. “Sans” ise Fransızca´da olumsuzluk (without) anlamı verir: “sans-serif” ise tınak-sız “Arial” fontu gibi düz fontlara verilen isimdir. Buna karşın “Times New Roman” tırnaklı (serif´li) bir fonttur.

Dik Fontlar: Roman = Regular = Book. Hepsi de yakın anlamlara sahiptir ve dik fontları karşılar. Office programında iyi tanıdığınız “Times New Roman” fontu, ilk olarak düz tasarlanmıştır. İtalik  yani doğal eğik durumu ayrıca tasarlanmıştır. Belirli programlarla biz onları açılı olarak eğdiğimizde hakiki bir italiklik elde edemeyiz, bu duruma ise oblik deriz, yani yapay eğik. Bu farkı en iyi küçük a harfinden anlarsınız, a harfi eğildiğinde boğulur ve okunaklı görünmez, içi geniş eğik a harfi daha rahat bir okunma sağlar. Yukarıdaki örnekte de açıkça görülmektedir.

İlginçtir tipograflar arasında en sevilmeyen font “comic sans serif” fontudur. Bu font aslında 1994´te, aynı zamanda Trebuchet MS gibi çok güzel bir fontun yaratıcısı Vincent Connare tarafından çizgi roman baloncuklarını doldurmak için üretildi. Fakat ilgili ilgisiz herkes bu sempatik fontu kullanmaya başladı. Obsesif tasarımcılar da bu meseleyi o kadar ciddiye aldılar ki bu fontun kullanımını yasaklamak için  “Ban Comic Sans” adlı bir site bile yaptılar. Siz siz olun bu fontu kullanmadan önce iki kere düşünün ya da gelecek eleştirilere hazırlıklı olun. Fakat bu fontun seveni de var. Aşağıdaki videoda gençler, fonta olan sevgilerini anlatmışlar.Şahsen bu fontu ben de tercih etmiyorum; ama aşırı bir alerjim de yok. Zaten dünyada font kıtlığı da yok. Düşünün, benim bile tasarımlarımın bulunduğu ücretsiz font indirebileceğiniz bir çok site var. Buna en güzel örnek dafont.com sitesidir. Siteyi gezdiğinizde bana hak vereceksiniz. Comic Sans´tan çok daha comic bir sürü font var. Font kontrastı, harf içindeki hatların kalınlık değişimidir. Örneğin Helvetica fontunun kontrastı düşüktür; çünkü harfler özdeş kalınlıkta çizilmiştir. Diğer yandan Bodoni fontu yüksek kontrasta sahiptir. Yukarıda iki fontun da karakteristik yapısı net olarak görülmektedir.
Kontrast olayı çok derin bir konudur. Harf düzeyindeki kontrast ayrı, sayfa düzeni açısından kontrast ayrı ve renk kontrastı ayrı konulardır ve tasarımcıya birçok kombinasyon şansı sağlar. Şunu mutlaka yapın diye bir kural yoktur. Önemli olan metnin okunaklı olması ve gözü yormamasıdır. Fontlara daha bilinçli yaklaşmak için onların isimlerinin ne anlama geldiğini de bilmek gerekiyor. Helvetica bir yazıtipi (font) ailesidir, Narrow genişliktir, Bold ağırlıktır, Oblique ise eğimdir. Book, Roman gibi tabirler ise o yazı tipini stilini belirtir. Artık bazı terimler o kadar yerleşmiş ki Türkçeleştiremedim. Türkçeye özgü hatlar var ki onlara da henüz isim bulamadım. (Öneriniz varsa lütfen yorum yapın.) Fakat faydalı bir çizelge oldu. Aşağıdaki ise güzel bir siteden bulduğum çizelge, ayrıntısı için resme tıklayabilirsiniz.

Anahtar Kelimeler: Tipokrafi
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
AYNALAR (14 Şubat 2019 - Perşembe)
YAZININ OLUŞUM EVRELERİ (02 Şubat 2019 - Cumartesi)
MASKELİ BALO (23 Ocak 2019 - Çarşamba)
ACİL TASARRUF TEDBİRLERİ (19 Ocak 2019 - Cumartesi)
DUVARA KONUŞANLAR… (16 Ocak 2019 - Çarşamba)
CANLANDI GÖZÜMDE KOSKOCA MAZİ… (09 Ocak 2019 - Çarşamba)
ÇEVRE KİRLİLİĞİNE SON (05 Ocak 2019 - Cumartesi)
MUTLU YILLAR (02 Ocak 2019 - Çarşamba)
ÖLMEDEN ÖNCE… (26 Aralık 2018 - Çarşamba)
ÇIĞIRTKAN CAZGIR SENİ… (22 Aralık 2018 - Cumartesi)
TÜRK MİTOLOJİSİ (18 Aralık 2018 - Salı)
KISSADAN HİSSE (15 Aralık 2018 - Cumartesi)
KURTLARIN DANSI (11 Aralık 2018 - Salı)
SÜPERMEN OLMAK GEREK BAZEN… (08 Aralık 2018 - Cumartesi)
UMUT FAKİRİN EKMEĞİ (05 Aralık 2018 - Çarşamba)
ÇARESİZSİNİZ (01 Aralık 2018 - Cumartesi)
FİLOGRAFİ SANATI (28 Kasım 2018 - Çarşamba)
EBRU SANATININ DEPRESYON TEDAVİSİNE ETKİSİ (24 Kasım 2018 - Cumartesi)
YEREL SEÇİMLERE DOĞRU (21 Kasım 2018 - Çarşamba)
GÖK MAVİ YERLER BEYAZ (17 Kasım 2018 - Cumartesi)
BİR TEK DİLEĞİM VAR MUTLU OL YETER (14 Kasım 2018 - Çarşamba)
“ADALET MÜLKÜN TEMELİDİR” (10 Kasım 2018 - Cumartesi)
TÜRK SANATLARINDA EDEBİN ÖNEMİ (07 Kasım 2018 - Çarşamba)
AHŞAP YAKMA SANATI (03 Kasım 2018 - Cumartesi)
BİR BEN VAR BENDEN İÇERİ (31 Ekim 2018 - Çarşamba)
GÜZEL YAZI SANATI (27 Ekim 2018 - Cumartesi)
YENİ EĞİTİM MODELİ (24 Ekim 2018 - Çarşamba)
MARKA YÖNETİMİ (20 Ekim 2018 - Cumartesi)
VAR MISIN? (19 Ekim 2018 - Cuma)
DİYALOG (22 Eylül 2018 - Cumartesi)
HALI SANATI (01 Eylül 2018 - Cumartesi)
BAYRAM O BAYRAM DEĞİL! (29 Ağustos 2018 - Çarşamba)
MUTLULUK (11 Ağustos 2018 - Cumartesi)
BAŞIN SAĞ OLSUN ASTSUBAYIM… (04 Ağustos 2018 - Cumartesi)
LİYAKAT SORUNU (28 Temmuz 2018 - Cumartesi)
BİR ÇOÇUK SEVDİM ADI ERZURUM (21 Temmuz 2018 - Cumartesi)
SU HER KİR´İ TEMİZLEMEZ (07 Temmuz 2018 - Cumartesi)
MİLLET KARARINI VERDİ (30 Haziran 2018 - Cumartesi)
TEBRİZ EKOLÜ (02 Haziran 2018 - Cumartesi)
OSMANLI TUĞRASI (30 Mayıs 2018 - Çarşamba)
SEÇİM ÇALIŞMALARINA DEVAM (26 Mayıs 2018 - Cumartesi)
DOĞRU FREKANS (23 Mayıs 2018 - Çarşamba)
ONBİR AYIN SULTANI.. (16 Mayıs 2018 - Çarşamba)
KAFES (12 Mayıs 2018 - Cumartesi)
SEÇİME DOĞRU ANALİZ. (09 Mayıs 2018 - Çarşamba)
İZNİK ÇİNİSİ (05 Mayıs 2018 - Cumartesi)
ERZURUM´ DA ÇAY KÜLTÜRÜ (02 Mayıs 2018 - Çarşamba)
DEVLETİMİZE KARŞI SORUMLULUKLARIMIZ (28 Nisan 2018 - Cumartesi)
MATRAKÇI NASUH (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
KISAS (21 Nisan 2018 - Cumartesi)
İÇİNİZDEKİ SANATÇIYI KEŞFEDİN (18 Nisan 2018 - Çarşamba)
UYGURLARDA SANAT ANLAYIŞI (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
SOSYAL MEDYADA YENİ AKIMLAR (07 Nisan 2018 - Cumartesi)
TÜRK SANATLARINDA KOZMOLOJİ ÜSLUBU (04 Nisan 2018 - Çarşamba)
DİZİLERLE YAŞIYORUZ… (31 Mart 2018 - Cumartesi)
MUHSİNLER ÖLMEZ… (28 Mart 2018 - Çarşamba)
PİYON (24 Mart 2018 - Cumartesi)
MASİVA´DAN ARINMAK (21 Mart 2018 - Çarşamba)
ESNAFIN DİLİNDEN (14 Mart 2018 - Çarşamba)
SAVAŞ SANATI (10 Mart 2018 - Cumartesi)
DÜNYA KADINLAR GÜNÜ (07 Mart 2018 - Çarşamba)
İŞ SEKTÖRLERİNDE KURUMSAL İMAJ ALDIGI (28 Şubat 2018 - Çarşamba)
TOPLU YAŞAM ALANI (24 Şubat 2018 - Cumartesi)
KAYIP DUYGULAR (21 Şubat 2018 - Çarşamba)
14 ŞUBAT (14 Şubat 2018 - Çarşamba)
MALİ DESTEK PROGRAMLARI (12 Şubat 2018 - Pazartesi)
YERİN UÇMAĞ OLSUN YİĞİDİM. (07 Şubat 2018 - Çarşamba)
DİN ve SANAT (03 Şubat 2018 - Cumartesi)
AZ İŞ ÇOK PARA (31 Ocak 2018 - Çarşamba)
TÜRKLER´DE AT KÜLTÜRÜ 3 (27 Ocak 2018 - Cumartesi)
TÜRKLER GELİYOR! (24 Ocak 2018 - Çarşamba)
TÜRKLER´DE AT KÜLTÜRÜ 2 (20 Ocak 2018 - Cumartesi)
TÜRKLER´DE AT KÜLTÜRÜ (17 Ocak 2018 - Çarşamba)
ÇİNİ SANATI (13 Ocak 2018 - Cumartesi)
BOYNU BÜKÜKLER (10 Ocak 2018 - Çarşamba)
UNUTMA HATIRLA! (03 Ocak 2018 - Çarşamba)
MİNYATÜR SANATI (30 Aralık 2017 - Cumartesi)
BERBER SOHBETİ (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
TEZHİP SANATI (23 Aralık 2017 - Cumartesi)
DÜN BENİM DOĞUM GÜNÜM (20 Aralık 2017 - Çarşamba)
HAT SANATI (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
YENİ YILA DOĞRU (13 Aralık 2017 - Çarşamba)
KUDÜS (09 Aralık 2017 - Cumartesi)
İÇ SES (07 Aralık 2017 - Perşembe)
EBRU SANATI (02 Aralık 2017 - Cumartesi)
Algı operasyonu (29 Kasım 2017 - Çarşamba)
KURŞUNLU MEDRESESİ (25 Kasım 2017 - Cumartesi)
SENİ BEN PEK ÇOK SEVERİM (22 Kasım 2017 - Çarşamba)
Sanat ve Tasarım (18 Kasım 2017 - Cumartesi)
YALANCI (15 Kasım 2017 - Çarşamba)
SORSAN HERKES İYİ! (11 Kasım 2017 - Cumartesi)
GÜLME´K DİYORUM… (08 Kasım 2017 - Çarşamba)
DÜZ DÜNYA TEORİSİ (04 Kasım 2017 - Cumartesi)
Geleneksel Türk Sanatlarında Eğitim (01 Kasım 2017 - Çarşamba)
SAHİ KAÇ KİŞİYİZ? (25 Ekim 2017 - Çarşamba)
Sayfa:
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Erzurum için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:43 07:28 12:27 14:51 17:09 18:41
-Günümüzde evlenenlerin yüzde ellisi boşanmaktadır. (Bak bunu duyduğum iyi oldu ben zaten evlenmiyecem böylece kamçılamış oldum bu sözlerle) -Rodin’in ünlü ‘düşününen adam’ heykeli aslında İtalyan şair dante’nin portresidir. -Uranüs çıplak gözle görülen

İlginç Bilgiler 4
Üzerinize veya halıya kahve dökülürse, lekeyi soğuk suyla ıslattıktan sonra hemen birkaç damla gliserin ile çitileyin.

Kahve Dökülürse