www.erzurumgunebakis.com / Dilan ÇOŞKUN
Tarım ve Orman Bakanlığı, veteriner teşhis ve analiz laboratuvarlarının çalışma esaslarını yeniden düzenleyen önemli bir yönetmelik değişikliğini Resmî Gazete'de yayımladı.
28 Kasım 2025 tarihli düzenleme, laboratuvarların kuruluş aşamasından analiz süreçlerine, biyogüvenlik şartlarından akreditasyon uygulamalarına kadar pek çok konuda yeni kurallar getiriyor. Yeni yönetmelikle birlikte laboratuvarların kuruluş izinleri için sunması gereken belge listesi genişletildi.
Kuruluşlar artık analiz yetkisi talep ettikleri metotları içeren listeleri ve ücret ödeme belgelerini de il müdürlüklerine teslim etmek zorunda olacak. İl müdürlükleri tarafından yapılan incelemelerde uygun bulunan laboratuvarlara bir yıllık kuruluş izni verilecek; süre dolmadan yapılan başvurularda ek bir yıl daha uzatma hakkı tanınabilecek. Çalışma izinleri konusunda da ciddi yenilikler yer alıyor. Laboratuvarların, faaliyet alanlarında başarılı olduklarını kanıtlayan "laboratuvarlar arası karşılaştırma testleri"ne katılmaları zorunlu hale getirildi.
Ayrıca biyogüvenlik açısından, çalışılacak biyolojik materyale göre uygun güvenlik seviyelerinin sağlanması şart koşuldu. Düzenlemede akreditasyon süreçleri de detaylandırıldı. TS EN ISO/IEC 17025 standardı, laboratuvarların temel akreditasyon ölçütü olarak kabul edildi. Ulusal referans laboratuvarlarının ise uluslararası kuruluşların belirlediği metotlarda çalışma zorunluluğu getirildi.
Bir diğer dikkat çeken madde ise mesken veya içinde ikamet bulunan binalarda kurulan işyeri niteliğindeki laboratuvarlarda, ihbarı mecburi hayvan hastalıkları ve zoonoz hastalıklarının teşhisinin yapılamayacak olması. Bu düzenleme, insan ve hayvan sağlığının korunması amacıyla getirildi. Yönetmelikle birlikte "Veteriner Biyorisk Komisyonu" kurulmasının da önü açıldı.
Komisyon, biyogüvenlik standartlarını belirlemek, risk yönetimi yapmak ve acil durum planları hazırlamakla görevlendirilecek. Ayrıca, hâlihazırda çalışma iznine sahip laboratuvarlara geçiş süreci tanındı. Mevcut laboratuvarların analiz yetkinliklerini kanıtlayan belgeleri belirlenen süre içinde Bakanlığa veya il müdürlüklerine sunmaları gerekiyor.
Yönetmeliğin bazı maddeleri hemen yürürlüğe girerken, akreditasyon ve veri tabanı bildirimlerine ilişkin bazı hükümler için bir ve iki yıllık geçiş süreleri tanındı. Yeni düzenlemenin, veteriner laboratuvarlarında standartların yükseltilmesini, biyogüvenliğin artırılmasını ve teşhis süreçlerinde ulusal birlik sağlanmasını hedeflediği belirtiliyor.
