www.erzurumgunebakis.com / Dilan ÇOŞKUN 

Son dönemde kamuoyunda yoğun şekilde ilgi gören kardeş nafakası uygulamasına ilişkin Günebakış’a değerlendirmelerde bulunan Erzurum Baro Başkanı Avukat Mesut Öner, yardım nafakasının hukuki dayanağı, şartları, kapsamı ve sona erme hallerine dair açıklamalarda bulundu.

Yardım Nafakası Nedir?

Mesut Öner, yardım nafakasının yakın hısımlar arasında ekonomik dayanışmayı esas alan bir düzenleme olduğunu belirtti. Yardım nafakasının, ekonomik olarak güçsüz durumda bulunan kişilere, maddi durumu daha iyi olan yakınları tarafından yapılan düzenli ödemeler olduğunu ifade etti. Bu nafaka türünün Türk Medeni Kanunu’nun 364. Maddesi kapsamında düzenlendiğini ve aile içi dayanışma ilkesine dayandığını vurguladı.

Hukuki Dayanak: Türk Medeni Kanunu

Yardım nafakasının yasal çerçevesine değinen Öner, Türk Medeni Kanunu’nun 364. Maddesini hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:

“Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyuna, altsoyuna ve kardeşlerine, gücü oranında yardım etmekle yükümlüdür.”

Bu hüküm doğrultusunda ekonomik açıdan zor durumda bulunan anne, baba, çocuk veya kardeşlerin, maddi durumu daha iyi olan yakın akrabalarından yardım nafakası talep edebileceğini belirten Öner, mahkemelerin tarafların maddi durumunu ve ihtiyaçlarını dikkate alarak karar verdiğini ifade etti.

Yardım Nafakasının Amacı

Mesut Öner, yardım nafakasının temel amacının aile bireyleri arasında sosyal ve ekonomik dayanışmayı sağlamak olduğunu dile getirdi. Bu düzenleme ile yoksulluğa düşen kişilere asgari geçim desteği sunulmasının hedeflendiğini belirten Öner, devletin aile bağlarını güçlendirmek ve sosyal yardımlaşmayı teşvik etmek amacıyla bu yükümlülüğü yasalarla düzenlediğini söyledi.

Yardım nafakasının; geliri olmayan yaşlı ebeveynler, ekonomik olarak güçsüz durumda bulunan kardeşler ve belirli koşullar altında iştirak nafakası kesilen çocuklar açısından önemli bir güvence oluşturduğunu aktardı.

Yardım Nafakası Şartları

Yardım nafakasının her ekonomik sıkıntı yaşayan kişi tarafından talep edilemeyeceğine dikkat çeken Öner, bu nafaka türü için belirli şartların aranması gerektiğini ifade etti. Buna göre; nafaka talep eden kişinin yoksulluk içinde olması, temel ihtiyaçlarını karşılayamaması ve geçimini kendi imkânlarıyla sürdürememesi gerekiyor.

Ayrıca nafaka talep edilen kişinin de ödeme gücüne sahip olması gerektiğini belirten Öner, ekonomik durumu yetersiz olan kişilere nafaka yükümlülüğü getirilemeyeceğini vurguladı. Yardım nafakasının yalnızca üstsoy, altsoy ve kardeşler arasında talep edilebileceğini, daha uzak akrabalar arasında bu yükümlülüğün bulunmadığını da sözlerine ekledi.

Yardım Nafakası Miktarı Nasıl Belirlenir?

Mesut Öner, yardım nafakasının miktarının mahkeme tarafından belirlendiğini ifade ederek, karar sürecinde hem nafaka talep edenin ihtiyaçlarının hem de nafaka yükümlüsünün mali gücünün dikkate alındığını söyledi.

Mahkemelerin; nafaka isteyen kişinin gelir durumu, temel yaşam giderleri, çalışma gücü ile nafaka ödeyecek kişinin maaşı, mal varlığı, banka hesapları ve bakım yükümlülüklerini birlikte değerlendirdiğini belirten Öner, hakkaniyet ilkesinin esas alındığını kaydetti.

Yardım Nafakasının Süresi

Yardım nafakasının süresinin, nafaka talep eden kişinin ekonomik durumuna göre belirlendiğini ifade eden Öner, uzun süreli yardıma ihtiyaç duyulması halinde süresiz nafaka bağlanabileceğini, öğrenci olan kardeşler için ise nafakanın eğitim süresiyle sınırlı olabileceğini söyledi.

Ekonomik koşulların değişmesi halinde nafaka miktarının artırılmasının, azaltılmasının ya da tamamen kaldırılmasının mümkün olduğunu belirtti.

Yardım Nafakasının Sona Ermesi

Mesut Öner, yardım nafakasının süresiz bir yükümlülük olmadığını vurgulayarak, nafakanın sona ermesine neden olan durumları da aktardı. Nafaka alan kişinin ekonomik durumunun iyileşmesi, çalışmaya başlaması veya gelir elde etmesi halinde nafakanın kaldırılabileceğini ifade etti.

Bunun yanı sıra nafaka ödeyen kişinin mali durumunun kötüleşmesi, nafaka alan kişinin evlenmesi veya evlenmeye denk bir hayat sürmesi, taraflardan birinin vefat etmesi ya da mahkeme kararıyla nafakanın sona erdirilebileceğini belirtti. Nafakanın kötüye kullanılması veya nafaka yükümlüsüne karşı ağır fiillerin işlenmesi halinde de mahkemenin nafakayı kaldırabileceğini söyledi.