Doğu Anadolu´nun Gastronomi Kalesi Erzurum
Türkiye´nin ünlü Gastro Makalecisi Araştırmacısı Şef Süleyman Engin, Doğu´nun Gastronomi (iyi yemek düşkünlüğü- iyi yemek sanatı) haritasını çıkardı. Buna göre, Erzurum Doğunun iyi yemek yapma konusunda kalesi durumunda.
Tarih: 9.11.2018 08:45:30/ 940okunma / 0yorum

 

Sinan AYDIN

Doğu Anadolu´nun Gastronomi kalesi Erzurum, bulunduğu bölgenin gastronomi kültürünü yüzlerce yıllık gelenekle rengârenk bir lezzet ahengi ile yeryüzüne sunmaya devam ediyor. Türkçe kelime anlamı iyi yemek düşkünlüğü-yemekten anlama ya da bir diğer ifadeyle yemek sanatı olan Gastronomi, Erzurum için de önemli bir yere sahip. Yiyecek içecek kültür biliminin en özgün kimliğine sa­hip olan Erzurum, asırların ötesinden gelen lezzet kimliğini yaşatıp koruyarak, bir anlamda dünyada ki gurme turizmine de elçilik edebilecek bir zenginliğe sahip. Erzurum, bir ilk olma çerçevesinde kendi gastronomi kültürünü yerel ürün haritası eşli­ğinde, yemek hikâyeleri ile beraber ön plana çıkarmayı başararak bir anlamda kendi ekonomisi başta olmak üzere, ülke gastronomisine ciddi katkılar sağlayacak gurme turizminin de önünü açmıştır. Ünlü Araştırmacısı Şef Süleyman Engin´in yaptığı araştırma ve Erzurum portalında yapılan derlemeye göre; eski medeniyetlerin şehir gastronomisine kattığı değerlerin dışında, günümüz Erzurum´un soğuk kış koşulları da şehrin yiyecek içecek kültürünün şekillenmesinde büyük rol oynamıştır.

ERZURUM, KENDİ COĞRAFYASINA ÖZGÜ BİR GASTRO KÜLTÜR MİRASINA SAHİP…

Her şehrin tarihi kültürel zenginliklerin yanı sıra birde gastro kimlik kültürü vardır. Erzurum gastronomi kültürünün dünya gastronomi arenasında boy gösterip, şehir olarak bende varım kısmına büyük ölçüde öncülük eden kahramanları da unutmamak lazım. Erzurum´da bu anlamda şehrin gastronomi kimliği ile gastronomi alanın­da Gaziantep´ten sonra UNESCO´ya aday gösterebilecek niteliktedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi´nin gastronomi şehri olan Gaziantep nasıl ki UNESCO tarafından gastronomi alanında ‘Yaratıcı Şehirler Ağı´na dahil edildiyse, Erzurum´da kendi gastronomi kültürünün çeşitliliği ve zenginliği ile bulunduğu bölgenin yeme içme kültürüne yön vermekte olup UNESCO´ya aday zengin bir gastro kimlik haritasına sahiptir. Bu harita üzerinde şekillenen yemiş, ürün ve zerzevatlar Er­zurum mutfağının şekillenmesine büyük katkı sağlamıştır. Bugüne kadar Erzurum mutfağı ile ilgili pek çok konu paylaşımı gerçekleştirilmiştir. Yazılar yazılmış, nice nice tarifler paylaşılmıştır.

Maalesef Erzurum mutfağı bugüne kadar ifade edilirken sadece Ayran Aşı, Cağ Kebabı, Kadayıf Dolması veya Lor Dolması gibi reçetelerden ibaret olduğu düşünülmüştür.

Oysaki Erzurum mutfağının zengin kültürü sadece bu tariflerde saklı değil tüm hatları ve asırlık hikâyeleri ile var olan bir gastro kültür mirası olarak karşımıza çıkmaktadır. 150 yemek ve bununla birlikte Erzurum´un yerel ürün haritasını meydana getiren yüzlerce yerel ürün tespit edilmiştir. Tüm bu güzellikler gastronomi kültürü adı altında işlendiğinde; Aşmalı Yahni, Kelecoş, Çarıklı Fasülye, Lobiye, Tevek aşı, Şalgam dolması gibi onlarca yemekten tutun da Çiriş, Çaşır, Eşkin, Ağuz, Kavurga, Kavut, Kag, Ekşili Pestil gibi daha ismini sayabileceğimiz nice kavramlar ön plana çıkmaktadır. Yerel haritada yer edinmiş olan bu ürünlerin Erzurum mutfak kültürünün aroma dilini kusursuz bir biçimde oluşturmaktadır.

BAŞ KÖŞEDE CAĞ KEBABI VAR

Cağ kebabı bilindiği üzere Erzurum´un gastro haritasında baş köşede yer almaktadır.

Birçok yerde ‘Çağ Kebabı´ şeklinde yanlış telaffuz edilse de doğrusu Cağ Kebabı´dır. Türkiye´nin pek çok şehrinde anonim mutfak kültürü olarak ifade edilen döner yapılır ancak Erzu­rum dönercilerinin lezzet ustalığı tartışılmaz derecede kendisini kanıtlamıştır. Bilhassa etteki yağ oranını çok iyi dengele­yen Erzurum dönercileri eti servis ederken kuru reyhan kullanmaktadırlar. Odun ateşinde pişirilmiş ete kuru reyhan veya tarhunun çok yakıştığının cevabını en iyi Erzurum´da bulabilirsiniz.

Et Erzurumlular için bağımlılık derecesinde alışılmış bir gelenektir. Erzurum ve ilçelerinde yediden yetmişe herkes mutlaka et hakkında bir fikir sahibidir. Erzurumlular eti bir şölen havasında misafirlerine ikram edip aynı şekilde tüketirler.

GASTRONOMİ KÜLTÜRÜ DÜNYA EKONOMİSİNE BÜYÜK KATKILAR SUNMUŞTUR

Sonuç itibari ile her ülkenin, bölgenin, şehrin, kasabanın, köyün ve her yerelin bir gastronomi kültürü vardır. Gastronominin kültür ve turizm üzerinde ki önemi değerlendirilip, ele alındığı takdirde yeni destinasyonların oluşturul­masına büyük ölçüde katkı sağlamış olur. Erzurum, bulunduğu bölge ve sahip olduğu flora itibari ile Türkiye´nin önemli gastronomi merkezlerinden bir tanesi olarak değerlendirilmesi mümkündür. Şehirde hayata geçirilen projeler kapsamında faaliyet olarak uygun festival, yarışma, çalıştay, saha çalışmaları workshop gibi aktivitelerin gelenekselleştirilmesi ve sürdürülebilir hale getirilmesi ilerde Erzurum´u bir dünya gastronomi şehri olarak tüm dünyayı kendisine hayran bırakacaktır.

 








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Doğu Anadolu Gastronomi Kalesi Erzurum
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Başkan Oral´dan üç önemli ziyaret
Başkan Oral´dan üç önemli ziyaret
Erzurum Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Oral gün içinde önemli ziyaretlerde bulundu. Başkan Oral, İran İslam Cumhuriyeti Erzurum Başkonsolosu Dr. Sajad Soltanzadeh´i Bölge İdare Mahkemesi Başkanı Mehmet Metin Kahraman´ı, İl Milli Eğitim Müdürü Salih Kaygusuz´u ziyaret etti.
ETSO üyesi KOBİ´lere ek destek kredisi
ETSO üyesi KOBİ´lere ek destek kredisi
Erzurum Ticaret ve Sanayi Odası (ETSO) Yönetim Kurulu Başkanı Lütfü Yücelik, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği´nin (TOBB), KOBİ´lerin finansman sorunlarının giderilmesi amacıyla Eylül ayında hayata geçirdiği, ‘KOBİ Destek (Nefes) Kredisi´ne ilave olarak, ETSO üyesi KOBİ´lerin kullanımı için bankalara, 1 milyon 300 Bin lira daha kaynak aktarıldığını açıkladı.
Vali Memiş, İl Sağlık Müdürlüğü´nden brifing aldı
Vali Memiş, İl Sağlık Müdürlüğü´nden brifing aldı
Erzurum Valisi Okay Memiş, kamu kurum ve kuruluş ziyaretleri kapsamında İl Sağlık Müdürlüğünü ziyaret ederek çalışmalar hakkında brifing aldı.
Karda tabuttan performans
Karda tabuttan performans
Erzurum´da öğretim üyesi profesör, terörün yaşattığı acılara karda tabut performansıyla dikkat çekti. Prof. Dr. Mehmet Kavukçu, performanslarını bir kitapta topladı.
Stres kaşları döküyor
Stres kaşları döküyor
Dermatoloji Uzmanı Dr. Ata Nejat Ertek, stresin kaşları döktüğünü belirtti.
Doğu´da köyler kar altında
Doğu´da köyler kar altında
Kar yağışının etkisi altına giren Doğu Anadolu Bölgesinde 300´e yakın köy ve mahalle yolu ulaşıma kapandı. Köylerde yaşayan vatandaşların 6-7 ay sürecek kış çilesi başlarken karla kaplanan bacalar kürendi. Kardan beyaza bürünen köyler drone ile havadan görüntülendi.
Vali Okay Memiş: “Erzurum her konuda büyük potansiyele sahip, doğru kullanmalıyız”
Vali Okay Memiş: “Erzurum her konuda büyük potansiyele sahip, doğru kullanmalıyız”
Erzurum Valisi Okay Memiş, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ile Gençlik Hizmetleri Spor İl Müdürlüğünü ziyaret etti. Kurum müdürlerinden brifing alan Vali Memiş, “Erzurum her konuda büyük potansiyele sahip bir kenttir. Kaynakları doğru kullanıp, şehri hep birlikte kalkındıracağız” dedi.
Vücuttaki faça ve jilet izlerine dikkat
Vücuttaki faça ve jilet izlerine dikkat
Dermatoloji Uzmanı Doktor Fatma Yıldız, faça izlerinin tedavisinde en iyi sonucun kombine tedavilerle alındığını kaydetti.
Obezite ameliyatı sonrası tekrar kilo alma problemine dikkat
Obezite ameliyatı sonrası tekrar kilo alma problemine dikkat
Genel Cerrahi Uzmanı Doç.Dr. Fahri Yetişir, obezite ameliyatı sonrası tekrar kilo alma problemine dikkat çekerek, “Tekrar kiloları geri almayı engellemenin en iyi yollarından birisi düzenli fiziksel aktivite egzersiz yapmaktır: amaç günlük 60 dakika olmalıdır.” dedi.
Kadınların kabusu miyom problemine dikkat
Kadınların kabusu miyom problemine dikkat
Kadın Hastalıkları Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Prof.Dr. Bülent Berker, kadınların kabusu miyom problemine dikkat çekti.
A vitamini eksikliği saç dökülmesini tetikliyor
A vitamini eksikliği saç dökülmesini tetikliyor
Dermatoloji Uzmanı Doktor Fulya Tezel, A vitamini eksikliğinin saç dökülmesini tetiklediğini belirtti.
´Mobil şikayet sistemi´ devrede…
´Mobil şikayet sistemi´ devrede…
Merkezi Erzurum´da bulunan Tüketici hak Arama Derneği Genel Başkanı Nihat Altay, Ticaret Bakanlığı´nın vatandaşların haksız fiyat artışlarına ilişkin başvurularını daha kolay ve hızlı yapabilecekleri ´Haksız Fiyat Artışı Şikayet Bildirimi Mobil Uygulaması´nın hayata geçirdiğini duyurdu.
Erzurum gelir dağılımında en fazla eşitsizlik olan il
Erzurum gelir dağılımında en fazla eşitsizlik olan il
Erzurum, Türkiye´nin zengin illeri sıralamasında ‘gelir eşitsizliği en düşük il´ oldu.
Dadaş Kaymakam Ödüle Doymuyor
Dadaş Kaymakam Ödüle Doymuyor
2 kez yılın Kaymakamı seçilen Erzurumlu Ali Murat Kayhan, görev yaptı ilçede hayata geçirdiği projeyle bu kez de ‘Projem Türkiye´ yarışmasında ödüle layık görüldü.
“SAĞLIK ÖZEL” PROGRAMI  TAM GAZ
“SAĞLIK ÖZEL” PROGRAMI TAM GAZ
Her Çarşamba FLASH FM´de yayınlanan Sağlık Özel Programı´nın bu hafta ki konuğu Buhara Hastanesi Beyin Cerrahi Anabilim Dalı Op. Dr. Ahmet Yardım oldu.
Cemre Tur´dan kaçırılmayacak kampanya
Cemre Tur´dan kaçırılmayacak kampanya
Erzurum´un en prestijli seyahat acentesi olan Cemre Tur, günübirlik Kars, Van ve Batum turlarıyla gezi tutkunlarını kış sezonunda da yalnız bırakmıyor.
Plaket yerine fidan bağışında bulunun
Plaket yerine fidan bağışında bulunun
TEMA Vakfı, bağışçıları için Erzurum´da orman alanı açtı. Aşkale ilçesindeki Kop Dağı silsilesinde ilk etapta 250 bin fidan toprakla buluşturulacak. Hedeflerinin 5 milyon fidan dikmek olduğunu belirten TEMA Vakfı Erzurum İl Temsilcisi Işıl Bedirhanoğlu, “Bağış yapmak isteyen herkesi bekliyoruz” dedi.
Vali Okay Memiş: “Kar külfet değil nimettir”
Vali Okay Memiş: “Kar külfet değil nimettir”
Göreve başladığı günden itibaren kamu kurumlarını gezen Erzurum Valisi Okay Memiş, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünü ziyaret etti. İl Müdürü Cemal Almaz ve kurum personeli tarafından karşılanan Vali Memiş, ilk olarak Palandöken Kayak Merkezi´nde bulunan otel müdürleri ve turizm sektörü yetkilileri ile toplantı yaptı.
Atatürk Üniversitesi Dil ve Kültür anlamında bir ilke imza attı
Atatürk Üniversitesi Dil ve Kültür anlamında bir ilke imza attı
Yeni Nesi Üniversitenin gerekliliklerinden biri olan farklı kültür ve dilleri öğrenme hedefi, Atatürk Üniversitesi tarafından hayata geçiriliyor. Uluslararasılaşma misyonunu öncelikli hedefleri arasına koyan Atatürk Üniversitesi, bu kapsamda American Language Corner (Amerikan Dil Köşesi) kurdu.
Palandöken Uludağ buluşması
Palandöken Uludağ buluşması
Erzurum, düşman işgalinden kurtuluşunun 100. yılında; tarihi eserlerini, kış turizmini, sağlık turizmi sosyal ve kültürel faaliyetlerini Bursa da anlatmak için gün sayıyor.
Aydemir: ‘Asla müsaade etmeyeceğiz´
Aydemir: ‘Asla müsaade etmeyeceğiz´
AK Parti Erzurum Milletvekili İbrahim Aydemir, kardeşlik, birlik ve beraberlikten asla ödün vermeyeceklerini belirterek, ‘Haddini bilmeyenler, Kürt kardeşlerimize düşmanlık edenler, Kürtler üzerinden onları mağdur edenlerin Kürt kardeşlerimizi kullanmaya kalkışmalarına asla müsaade etmeyeceğiz. ‘ dedi.
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Erzurum için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:43 07:28 12:27 14:51 17:09 18:41
Mide asidiniz bir jileti eritebilecek güctedir.

İlginç Bilgiler 6
Yufka ile yapılan böreklerde tepsiye yaydığınız yufkaların üzerine eritilmiş margarin ve sütten oluşmuş karışımı dökerseniz böreklerinize ayrı bir lezzet katarsınız. Yufka ile yaptığınız böreklerin üstüne, böreği fırına vermeden önce bir yumurtayı, bir ş

Börek Tarifleri İle İlgili Püf Noktaları