Doğu Anadolu´nun Gastronomi Kalesi Erzurum
Türkiye´nin ünlü Gastro Makalecisi Araştırmacısı Şef Süleyman Engin, Doğu´nun Gastronomi (iyi yemek düşkünlüğü- iyi yemek sanatı) haritasını çıkardı. Buna göre, Erzurum Doğunun iyi yemek yapma konusunda kalesi durumunda.
Tarih: 9.11.2018 08:45:30/ 1011okunma / 0yorum

 

Sinan AYDIN

Doğu Anadolu´nun Gastronomi kalesi Erzurum, bulunduğu bölgenin gastronomi kültürünü yüzlerce yıllık gelenekle rengârenk bir lezzet ahengi ile yeryüzüne sunmaya devam ediyor. Türkçe kelime anlamı iyi yemek düşkünlüğü-yemekten anlama ya da bir diğer ifadeyle yemek sanatı olan Gastronomi, Erzurum için de önemli bir yere sahip. Yiyecek içecek kültür biliminin en özgün kimliğine sa­hip olan Erzurum, asırların ötesinden gelen lezzet kimliğini yaşatıp koruyarak, bir anlamda dünyada ki gurme turizmine de elçilik edebilecek bir zenginliğe sahip. Erzurum, bir ilk olma çerçevesinde kendi gastronomi kültürünü yerel ürün haritası eşli­ğinde, yemek hikâyeleri ile beraber ön plana çıkarmayı başararak bir anlamda kendi ekonomisi başta olmak üzere, ülke gastronomisine ciddi katkılar sağlayacak gurme turizminin de önünü açmıştır. Ünlü Araştırmacısı Şef Süleyman Engin´in yaptığı araştırma ve Erzurum portalında yapılan derlemeye göre; eski medeniyetlerin şehir gastronomisine kattığı değerlerin dışında, günümüz Erzurum´un soğuk kış koşulları da şehrin yiyecek içecek kültürünün şekillenmesinde büyük rol oynamıştır.

ERZURUM, KENDİ COĞRAFYASINA ÖZGÜ BİR GASTRO KÜLTÜR MİRASINA SAHİP…

Her şehrin tarihi kültürel zenginliklerin yanı sıra birde gastro kimlik kültürü vardır. Erzurum gastronomi kültürünün dünya gastronomi arenasında boy gösterip, şehir olarak bende varım kısmına büyük ölçüde öncülük eden kahramanları da unutmamak lazım. Erzurum´da bu anlamda şehrin gastronomi kimliği ile gastronomi alanın­da Gaziantep´ten sonra UNESCO´ya aday gösterebilecek niteliktedir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi´nin gastronomi şehri olan Gaziantep nasıl ki UNESCO tarafından gastronomi alanında ‘Yaratıcı Şehirler Ağı´na dahil edildiyse, Erzurum´da kendi gastronomi kültürünün çeşitliliği ve zenginliği ile bulunduğu bölgenin yeme içme kültürüne yön vermekte olup UNESCO´ya aday zengin bir gastro kimlik haritasına sahiptir. Bu harita üzerinde şekillenen yemiş, ürün ve zerzevatlar Er­zurum mutfağının şekillenmesine büyük katkı sağlamıştır. Bugüne kadar Erzurum mutfağı ile ilgili pek çok konu paylaşımı gerçekleştirilmiştir. Yazılar yazılmış, nice nice tarifler paylaşılmıştır.

Maalesef Erzurum mutfağı bugüne kadar ifade edilirken sadece Ayran Aşı, Cağ Kebabı, Kadayıf Dolması veya Lor Dolması gibi reçetelerden ibaret olduğu düşünülmüştür.

Oysaki Erzurum mutfağının zengin kültürü sadece bu tariflerde saklı değil tüm hatları ve asırlık hikâyeleri ile var olan bir gastro kültür mirası olarak karşımıza çıkmaktadır. 150 yemek ve bununla birlikte Erzurum´un yerel ürün haritasını meydana getiren yüzlerce yerel ürün tespit edilmiştir. Tüm bu güzellikler gastronomi kültürü adı altında işlendiğinde; Aşmalı Yahni, Kelecoş, Çarıklı Fasülye, Lobiye, Tevek aşı, Şalgam dolması gibi onlarca yemekten tutun da Çiriş, Çaşır, Eşkin, Ağuz, Kavurga, Kavut, Kag, Ekşili Pestil gibi daha ismini sayabileceğimiz nice kavramlar ön plana çıkmaktadır. Yerel haritada yer edinmiş olan bu ürünlerin Erzurum mutfak kültürünün aroma dilini kusursuz bir biçimde oluşturmaktadır.

BAŞ KÖŞEDE CAĞ KEBABI VAR

Cağ kebabı bilindiği üzere Erzurum´un gastro haritasında baş köşede yer almaktadır.

Birçok yerde ‘Çağ Kebabı´ şeklinde yanlış telaffuz edilse de doğrusu Cağ Kebabı´dır. Türkiye´nin pek çok şehrinde anonim mutfak kültürü olarak ifade edilen döner yapılır ancak Erzu­rum dönercilerinin lezzet ustalığı tartışılmaz derecede kendisini kanıtlamıştır. Bilhassa etteki yağ oranını çok iyi dengele­yen Erzurum dönercileri eti servis ederken kuru reyhan kullanmaktadırlar. Odun ateşinde pişirilmiş ete kuru reyhan veya tarhunun çok yakıştığının cevabını en iyi Erzurum´da bulabilirsiniz.

Et Erzurumlular için bağımlılık derecesinde alışılmış bir gelenektir. Erzurum ve ilçelerinde yediden yetmişe herkes mutlaka et hakkında bir fikir sahibidir. Erzurumlular eti bir şölen havasında misafirlerine ikram edip aynı şekilde tüketirler.

GASTRONOMİ KÜLTÜRÜ DÜNYA EKONOMİSİNE BÜYÜK KATKILAR SUNMUŞTUR

Sonuç itibari ile her ülkenin, bölgenin, şehrin, kasabanın, köyün ve her yerelin bir gastronomi kültürü vardır. Gastronominin kültür ve turizm üzerinde ki önemi değerlendirilip, ele alındığı takdirde yeni destinasyonların oluşturul­masına büyük ölçüde katkı sağlamış olur. Erzurum, bulunduğu bölge ve sahip olduğu flora itibari ile Türkiye´nin önemli gastronomi merkezlerinden bir tanesi olarak değerlendirilmesi mümkündür. Şehirde hayata geçirilen projeler kapsamında faaliyet olarak uygun festival, yarışma, çalıştay, saha çalışmaları workshop gibi aktivitelerin gelenekselleştirilmesi ve sürdürülebilir hale getirilmesi ilerde Erzurum´u bir dünya gastronomi şehri olarak tüm dünyayı kendisine hayran bırakacaktır.

 








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: Doğu Anadolu Gastronomi Kalesi Erzurum
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Doğu Anadolu´da Sibirya soğukları
Doğu Anadolu´da Sibirya soğukları
Kar yağışının ardından Sibirya soğuklarının etkili olduğu Doğu Anadolu Bölgesi´nde Erzurum´un Tekman ilçesi sıfırın altında 24 derece ile Türkiye´nin en soğuk yerleşim birimi oldu.
Erzurum kasım 2018 kredi verileri açıklandı
Erzurum kasım 2018 kredi verileri açıklandı
TBB 2018 yılı Kasım ayı nakdi kredi iller dağılım sonuçlarını açıkladı. Erzurum´da 8,7 milyar TL tutarında kamu bankası, 2.9 milyar TL tutarında özel banka, toplamda ise 11,7 milyar tutarında nakdi kredi kullanımı gerçekleşti
Erzurum 2018´i 2´inci sırada tamamladı
Erzurum 2018´i 2´inci sırada tamamladı
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) 2018 yılı ibrazında ödenen çek verileri iller dağılımını paylaştı. Erzurum zamanında ödenen çek sayısı yüksekliği bakımından 2018 yılını Van´ın ardından 2´inci sırada tamamladı
Erzurum´da 2018´de 8 bin 903 konut satıldı
Erzurum´da 2018´de 8 bin 903 konut satıldı
TÜİK 2018 yılı Erzurum Konut Satış istatistiklerini açıkladı
Erzurum´da kar ve fırtına etkili
Erzurum´da kar ve fırtına etkili
Erzurum´da gece başlayan ve aralıksız devan eden kar yağışı sonrası ken merkezinde metrelerce yükseklikte kar birikintisi oluştu.
Erzurum´da 36 Saatlik Kar Esareti Sona Erdi
Erzurum´da 36 Saatlik Kar Esareti Sona Erdi
Erzurum- Bingöl Karayolu´nda ulaşımı durduran kar fırtınası nedeniyle geçişlerine izin verilmeyerek Çat ilçesinde bekletilen 8´i otobüs 130 araçta bulunan yaklaşık 600 kişi, 36 saat süren kar esaretinin ardından AFAD ekiplerinin kontrolü altında Erzurum merkeze ulaştı.
“Kuran´ı anlamak ve Yaşamak” konferansı
“Kuran´ı anlamak ve Yaşamak” konferansı
Erzurum İl Müftülüğü tarafından Erzurum İl Müftülüğü konferans salonunda, “Kuran´ı anlamak ve yaşamak” konulu bir konferans tertip edildi.
İmzalar atıldı...
İmzalar atıldı...
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından finanse edilen ve yerelde Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajansı (KUDAKA) tarafından koordine edilen Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı (CMDP) kapsamında 2019 yılında uygulanmasına karar verilen Erzurum Tekstilkent, Mobilya Sektörü İnovasyon ve Teknoloji Merkezi, 2.OSB Doğalgaz ve Su Altyapısının Oluşturulması isimli üç projenin sözleşmeleri imzalandı.
Tenis şampiyonlarına ödül
Tenis şampiyonlarına ödül
Erzurum´da yapılan Okullar arası Tenis İl Birinciliğinde madalya kazanan sporculara ödülleri verildi.
Öğrenciler dikkat eksikliğini ata sporu okçuluk ile yeniyor
Öğrenciler dikkat eksikliğini ata sporu okçuluk ile yeniyor
Erzurum´un Pazaryolu ilçesinde Hasan Basri Demir Bağ Çok Programlı Anadolu Lisesi, öğrencilerinin dikkat eksikliğini ata sporu olan okçuluk ile yeniyor.
Bebek sağlığını etkileyen besinlere dikkat
Bebek sağlığını etkileyen besinlere dikkat
Uzman Diyetisyen Şebnem Kandıralı Yıldırım, bebek sağlığını etkileyen besinlere dikkat çekerek, “Annelerin beslenme durumu ile değişmeyen anne sütü konsantrasyonunda zaten var olan bazı besin öğeleri vardır. Bunlar öncelikle kalsiyum, çinko, fosfor, protein ve kaloriler gibi bebek büyümesi ile ilişkili besinlerdir.” dedi.
Diş problemleri kötü intibaya sebep oluyor
Diş problemleri kötü intibaya sebep oluyor
Estetik Diş Hekimi Doktor Efe Kaya, diş problemlerinin kötü intibaya sebep olduğunu söyledi.
Uzman estetisyen yılın güzellik sektörü girişimci ödülünü aldı
Uzman estetisyen yılın güzellik sektörü girişimci ödülünü aldı
Geçtiğimiz günlerde düzenlenen Gelin Damat Dergisi 2018 Ödül Töreninde Uzman Estetisyen Neslim Güngen Yılın Güzellik Sektörü Girişimci Kadın Ödülünü aldı.
Göz kapak düşüklüğü yüz ifademizi etkiliyor
Göz kapak düşüklüğü yüz ifademizi etkiliyor
Göz Hastalıkları Uzmanı Op.Dr. Şeyda Atabay, göz kapak düşüklüğünün yüz ifadesini etkilediğini söyledi.
Mahsur kalan yolcular belediye ekiplerince kurtarıldı
Mahsur kalan yolcular belediye ekiplerince kurtarıldı
Erzurum´da etkili olan kar yağışı ve tipi nedeniyle mahsur kalan yolcular Erzurum Büyükşehir Belediyesi ve Çat Belediyesi ekiplerince kurtarıldı.
Özel sporcu Kadir Telli´den büyük başarı
Özel sporcu Kadir Telli´den büyük başarı
Özel Sporcular Türkiye Kayak Şampiyonasında, Malatya Turgut Özal Özel Çocuklar Spor Kulübü´nün sporcusu Kadir Telli, Büyük Erkekler Alp Disiplininde Türkiye Şampiyonu oldu.
Erzurum-Bingöl karayolunda mahsur kalan vatandaşlar 5,5 saat sonra kurtarıldı
Erzurum-Bingöl karayolunda mahsur kalan vatandaşlar 5,5 saat sonra kurtarıldı
Kar ve tipinin gece saatlerinde ulaşıma kapadığı Erzurum-Bingöl karayolunda mahsur kalan vatandaşlar 5 buçuk saat sonra kurtarıldı. Kar ve tipi dolayısıyla birçok güzergahın ulaşıma kapandığı Erzurum´da hastaların imdadına kar üstü araçlar yetişti.
Gençleşmenin yeni sırrı; İple yüz germe
Gençleşmenin yeni sırrı; İple yüz germe
Medikal Estetik Hekimi Doktor Jale Şenyurt, güzellik ve estetik dünyasındaki trendlerin her gün değiştiğini belirterek, “Genç kalmak ve daha genç görünmek de şüphesiz ki herkesin ortak hayalidir. Son yıllarda ameliyatsız iple yüz germe yöntemi bu hayale kavuşmanın kolay yollarından biridir” dedi.
Üç büyükler ikinci yarı 30 bin kilometre yol yapacak!
Üç büyükler ikinci yarı 30 bin kilometre yol yapacak!
Spor Toto Süper Lig´in ikinci devresinde Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray, deplasman maçları için 30 bin 90 kilometre yol yapacak. İkinci yarı en uzun deplasman yolculuğunu ise 12 bin 362 km ile Beşiktaş katedecek.
‘DENEYAP´ Erzurum´da açılıyor
‘DENEYAP´ Erzurum´da açılıyor
Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı tarafından geleceğin teknoloji yıldızlarını yetiştirmek amacıyla yürüttüğü ‘DENEYAP´ projesi tüm Türkiye´ye yayılacak.
Otizmli öğrencilerden B.B Erzurumspor´a moral ziyareti
Otizmli öğrencilerden B.B Erzurumspor´a moral ziyareti
Süper Ligde ikinci yarı hazırlıklarını sürdüren Büyükşehir Belediye Erzurumspor´da, dünkü antrenman sürpriz bir ziyarete sahne oldu.
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Erzurum için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:43 07:28 12:27 14:51 17:09 18:41
Salatalık bir sebze değil, meyvedir.

İlginç bilgiler 7
Etin pişerken dağılmaması için suyuna birkaç damla sirke koyun. Etin suyunun berrak olması için üstünde oluşan köpüğü bir kevgir ile temizleyin.

Et Yemekleri Tarifleri İle İlgili Püf Noktaları