101 Yıl Önce 12 Mart Erzurum
Tarih: 12.3.2019 08:00:18 / 1981okunma / 0yorum
Abdurrahman ZEYNAL

 19. yüzyıl Türk milleti için uzun, acılı, çileli, gözyaşı dolu bir asır olmuştur.1829 Osmanlı- Rus savaşıyla başlayan mağlubiyetler çığırı ne yazık ki tam 100 yıl sürmüş, ancak geri çekiliş ve mağlubiyet 1922´de Sakarya savaşıyla durdurulmuştur. Bu arada büyük zaferler kazanılmış olmasına karşılık; siyasi, sosyal ve iktisadi yapıdaki perişanlık, gerilik, değer üretememe nedeniyle bunların meyvesi de alınamamıştır.

         Yunan isyanıyla başlayan ayrılıkçı hareketler bir anda bütün balkanlara yayılmış sonuçta 1913´te Bulgarların Edirne´yi işgaline kadar varmıştır. Erzurumlu Şükrü Paşa´nın şanlı direnişi de ne yazık ki şehri kurtaramamıştır.

        Aynı olaylar Doğu Anadolu´da meydana gelmiş; Rus, İngiliz, Fransız, Amerikan desteğindeki Ermeniler, 1878´lerden başlayarak Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Kars, Maraş, Adana yörelerinde tam 42 yıl terör estirerek binlerce Müslüman Türkü şehit etmiş, vahşet örneği sergilemişlerdir.

          Osmanlı İmparatorluğu 19. yüzyılın ortalarından itibaren aldığı borçların altında ezilmiş, "Duyunu-Umumiye" devletin tüm gelir kaynaklarına el koymak suretiyle, Devleti güçsüz, maliyeyi tam takır hale getirmiştir. Okullaşma yoktur. Okuma-yazma oranı %3´lerdedir. Var olan aydınlar cephelerde birer ikişer şehit olmaktadır. İçte isyanlar milli bünyeyi kemirmekte, yanlış anlayışlar, bilim ve hikmetten uzak düşünceler koca imparatorluğu yok oluşa sürüklemiştir.

        Doktor yoktur. İlaç ne gezer. Topraklar Rus işgaline uğramakta, sefalet diz boyudur. Bütün bunların içinde bir de Almanların oyunuyla birinci dünya savaşına girişimiz yok mu; olayları içinden çıkılmaz hale getirmiştir.

         Hazırlıksız, parasız, silahsız, doktor ve ilacı olmadan girdiğimiz harp ne yazık ki aleyhimizde gelişmiştir. Elbette bu süreçte İngilizlere en ağır darbeyi Süleyman Askeri Bey "Kutul –Amere" de vurarak İngiliz ordusunu yok etmiştir. Çanakkale bir destandır. Yiğitliğin mertliğin harmanlandığı, dini-mübin için savaşmanın zirvesidir. Ancak bütün bunlar 5-6 milyon kilometre toprak kaybını ne yazık ki önleyememiştir.

        Osmanlı 7 cephede savaşırken Doğuda Özellikle Erzurum ve Van yöresinde Başta Antranik ve Fransız Albay Morel olmak üzere Ermeni çeteciler; silahsız, masum, ihtiyar, kadın, çocuk demeden tam 530 bin Müslüman Türkü şehit ederek tarihe katiller sürüsü olarak geçmişlerdir.

        Bu olayların yaşandığı yerlerin başında Erzurum ve havalisi gelmektedir. Erzurum ve Erzurumlu Dadaşlar ihanete uğramışlar, yıllardır ekmeklerini paylaştıkları, aynı havayı teneffüs ettikleri, Ermenilerin hışmına uğrayarak elli binden fazla insan kaybetmişlerdir.

        Erzurumlu bir yanda cehaletle, bir yanda lidersizlikle, uğraşırken; tifo, tifüs gibi salgınlarla yok olmaktadır. Açlık tarif edilemeyecek derecededir. Atların pisliğinden seçilen arpa taneleri yıkanıp ateşte kavrulduktan sonra yenilmektedir. Bunlar yetmiyormuş gibi birde Ermeni çetecilerin kurşunlarına hedef olunmaktadır.

        Yokluk, kıtlık, esaret dadaşın kaderi olmuştur. Ermeniler, istasyon barakalarında 3000,Yanık Dere´de 3000, Mürsel Paşa konağında, Ezirmikli konağında, Ali Ağa Han´ında  binlerce Erzurumluyu yakarak şehit etmişlerdi.

         Ordu; Erzincan´dan yola çıkarak geçtiği yerlerde hainleri temizlemiş, ama yol üzerindeki Tercan, Aşkale ve köyleri, Ilıca, İspir, Çat, Hınıs´ta binlerce insanı çetecilerden kurtaramamıştır. Çünkü çeteler kaçarken masum insanları hunharca yok etmişlerdir.

         Nihayet 12 Mart sabahı Türk ordusu şehre girmiş ama acı, perişan bir manzarayla karşılaşmıştır. Yakılan konaklar, yıkılan evler sokaklarda karınları deşilmiş kadın çocuk yaşlı insan cesetleri ve geride sağ kalabilmiş masum halkla karşılaşmıştır.

         Bütün bunlara sebep Müslüman Türk milletinden hıncını çıkarmaya çalışan batılılar ve onların uşakları Ermeni çeteleri olmuştur. Sadece şehir halkından 13.272 kişi şehit edilmiş İl genelinde ise köy ve kasabalardaki şehit edilen Müslüman Türk sayısı 50.000´den fazla olmuştur.

         Dr. Şerif Beyin ifadesine göre “1913 itibarıyla takriben 6 kilometrekarelik bir alanı kaplayan Erzurum şehrinin nüfusu 25.237´si erkek,22.689´u kadın olmak üzere 47.831 idi. Nüfusun 34.140´ı Müslüman, 11.789´u Ermeni, 597´si Rum, 789´u Katolik, 472´si Protestan,10´u Yahudi,19´u Süryani, 10´Keldani ve 10´u da Kıpti idi. Bu nüfus şehirdeki 9800 hanede ikamet etmekteydi”. Savaşın sonunda ise şehir yakılmış, yıkılmış ve nüfusu sekiz binlere düşmüştür.

 

         Sonuç olarak günümüzdeki kurtuluş ve anma toplantıları, o günleri hatırlatacak, bir daha aynı yanlışlara düşülmemesi üzerine inşa edilerek düzenlenmelidir. Programlar hamasetten uzak, gerçekçi, bilimsel veriler ışığında, arşiv bilgilerine dayanan, akılcı bir bakış içinde anlatılmalıdır. Olayların ruh ve mana köküne bağlı kalınmalı, amaç dünü aynen yaşatmak değil geçmişten ders alarak geleceğe güvenle bakmak olmalıdır.

            Ekmeğini paylaşan, evini misafirine açan dadaşlar 1918 olaylarını akılcı, bilimsel, tarihi iyi analiz ederek değerlendirmelidir. Evini, arsasını, şehrini, birlik ve beraberliğimizi bozacak, bizi yeniden acı günlere götürecek kişi ve kuruluşlara  fırsat verilmemelidir.

 

           Bu konularda konuşma salahiyetini taşıyanlar Erzurum ve çevresinde yaşanan dramları dikkate almadan konuşmamalıdırlar.

           Yöneticilere bir çağrı: Önümüzdeki üç yıl için bir projeler zinciri oluşturup olayı Türk ve Dünya kamuoyuna anlatınız.

 

 

Anahtar Kelimeler: Önce, Mart, Erzurum
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
ÖĞRETMEN HATIRALARI OKUNUR (25 Kasım 2019 - Pazartesi)
BİR SOBACI ATÖLYESİ (22 Kasım 2019 - Cuma)
NE OLDU BİZE, BU GİDİŞ NEREYE? (11 Kasım 2019 - Pazartesi)
ŞAH MAT (22 Ekim 2019 - Salı)
TARİH VE COĞRAFYA (15 Ekim 2019 - Salı)
DARAĞACI MAHALLESİ (14 Ekim 2019 - Pazartesi)
BÜYÜK TÜRK MİLLETİ TÜRKİYEM (12 Ekim 2019 - Cumartesi)
RACİ SOLMAZIN ARDINDAN (11 Ekim 2019 - Cuma)
KIRMIZI IŞIK (10 Ekim 2019 - Perşembe)
TEPE MEZARLIĞI (07 Ekim 2019 - Pazartesi)
HURAFE (04 Ekim 2019 - Cuma)
ERZURUM´U YÖNETENLER GÖREV BAŞINA (01 Ekim 2019 - Salı)
DİL... (30 Eylül 2019 - Pazartesi)
İFTİRA (26 Eylül 2019 - Perşembe)
GÜVEN VEYA GÜVENSİZLİK (24 Eylül 2019 - Salı)
BU KONULARI OKUMADAN KONUŞMAYIN, YAZMAYIN (19 Eylül 2019 - Perşembe)
Kadana Mahallesini Gezmeye varmısınız? (16 Eylül 2019 - Pazartesi)
12 EYLÜL 1980 (14 Eylül 2019 - Cumartesi)
BALTAHANE VEYA KOMESLİ HANI (11 Eylül 2019 - Çarşamba)
HACI CUMA MAHALLESİNDEN ERZURUMU SEYRETMEK (09 Eylül 2019 - Pazartesi)
ÇAĞRIMDIR (04 Eylül 2019 - Çarşamba)
BENİMLE YÜRMEK İSTERMİSİNİZ (19 Ağustos 2019 - Pazartesi)
SÜLEYMAN NECATİ VE ERZURUM (05 Ağustos 2019 - Pazartesi)
VATANIN BAĞRINDA ELLİ YEDİ GÜN (02 Ağustos 2019 - Cuma)
HAYDİ ERZURUM´A GEL (01 Ağustos 2019 - Perşembe)
100. YILINDA MİLLİ MÜCADELE VE ERZURUM -2- (24 Temmuz 2019 - Çarşamba)
ZİRVE ŞEHİR (11 Temmuz 2019 - Perşembe)
Öğretmen ve Siyasetçi Cevat Dursunoğlu (03 Temmuz 2019 - Çarşamba)
ERZURUM´LU KARA FATMA (02 Temmuz 2019 - Salı)
Bir güzel Ozan: Aşık Sıtkı Eminoğlu (27 Haziran 2019 - Perşembe)
DERSİM´İ BİRDE BÖYLE OKUYUN (17 Haziran 2019 - Pazartesi)
Nikolay İvanoviç İlminskiy ve Bölücülük (13 Haziran 2019 - Perşembe)
ERZURUM´U ANARKEN... (30 Mayıs 2019 - Perşembe)
100 YIL ÖNCE 19 MAYIS (20 Mayıs 2019 - Pazartesi)
FEDAKÂR, CEFAKÂR, OF DEMEYEN ANAM´A (13 Mayıs 2019 - Pazartesi)
KAYBETTİK...! MAĞLUP OLDUK...! (11 Mayıs 2019 - Cumartesi)
DİNDEN KAÇIŞ (06 Mayıs 2019 - Pazartesi)
BİR MÜCADELE ADAMI (30 Nisan 2019 - Salı)
ÇOCUKLUĞUMDAKİ 23 NİSAN (25 Nisan 2019 - Perşembe)
ÇİFTE STANDART VE GERÇEK (23 Nisan 2019 - Salı)
HAFIZ NUSRET GEDİK (22 Nisan 2019 - Pazartesi)
YEŞİL MERCİMEK ÜRETİMİ VE ÇÖZÜM (15 Nisan 2019 - Pazartesi)
SİYASET NEDİR? (04 Nisan 2019 - Perşembe)
TÜRKİYE´NİN GÖREVİ (27 Mart 2019 - Çarşamba)
ÖNLÜK, FORMA ve AİDİYET DUYGUSU (26 Mart 2019 - Salı)
ÜZÜLÜYORUM (22 Mart 2019 - Cuma)
ŞEHİT BURAK TATAR´IN SON VASİYETİ (18 Mart 2019 - Pazartesi)
ROMA´DAN ABD´YE (11 Mart 2019 - Pazartesi)
YARABBİM BU BELALARDAN ÜLKEMİZİ KORUSUN (09 Mart 2019 - Cumartesi)
HAMİYET VE HAK NEDİR (07 Mart 2019 - Perşembe)
MİLLETİN BEKASI NEDİR? (05 Mart 2019 - Salı)
Milli Kültür Nedir? (26 Şubat 2019 - Salı)
KENEVİR EKİMİNDEN BEZİRHANELERE (17 Ocak 2019 - Perşembe)
RADİKAL İSLAMCILARIN DEĞİŞİMİ (09 Ocak 2019 - Çarşamba)
BEYNAMAZ AHMET EFSANESİ (29 Aralık 2018 - Cumartesi)
ALLAHU EKBER´DE 90.000 ASKER DONMADI (27 Aralık 2018 - Perşembe)
OSMANLI VE DENGE POLİTİKASI (12 Aralık 2018 - Çarşamba)
TARIMSAL ÜRETİM NASIL ARTIRILIR (03 Aralık 2018 - Pazartesi)
Acılar Yurdu: Doğu Türkistan (2) (27 Kasım 2018 - Salı)
Acılar Yurdu: Doğu Türkistan (1) (26 Kasım 2018 - Pazartesi)
ÖĞRETMEN OLACAĞIM (23 Kasım 2018 - Cuma)
ÇİN ZULÜM YAPIYOR, DÜNYA SEYREDİYOR (22 Kasım 2018 - Perşembe)
OSMANLI PAY EDİLİRKEN (14 Kasım 2018 - Çarşamba)
CUMHURİYETE GİDEN YOL (02 Kasım 2018 - Cuma)
Güzel Bir Bürokrat (11 Ekim 2018 - Perşembe)
NE OLDU BİZE (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
DUYMAK İSTEMİYORUM (10 Eylül 2018 - Pazartesi)
TÜRK ORDUSU VE ZAFER BAYRAMI (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
ERZURUMUN ALTIN YILLARI(1948-1985) (06 Ağustos 2018 - Pazartesi)
ERZURUM RADYOSU KAPATILMASIN (04 Ağustos 2018 - Cumartesi)
OSMANLI TOPLUMU VE BÜROKRASİ (30 Temmuz 2018 - Pazartesi)
23 TEMMUZ ERZURUM KONGRESİ (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
MEHMET SEKMEN BAŞKANIMA AÇIK MEKTUP (09 Temmuz 2018 - Pazartesi)
ERZURUM´DAN NARMAN´A (07 Temmuz 2018 - Cumartesi)
ADALET YİNE ADALET (05 Temmuz 2018 - Perşembe)
TAŞ KALPLİ (28 Haziran 2018 - Perşembe)
Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
PROF. DR. MUSTAFA ILICALI (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
BİR ZAMANLAR ERZURUM´DA HAYAT VARDI (10 Mayıs 2018 - Perşembe)
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM´A (04 Mayıs 2018 - Cuma)
DEVLET (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
ÖZLEMİM (28 Nisan 2018 - Cumartesi)
TÜRK MİLETİNİN EVLATLARI! (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
SEÇİM (19 Nisan 2018 - Perşembe)
DİL VE ATASÖZLERİ (17 Nisan 2018 - Salı)
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI TARTIŞILIRKEN (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
ACI, DRAM VE ÇARESİZLİK (04 Nisan 2018 - Çarşamba)
GÜN BATIMINDA ERZURUM OVASI (02 Nisan 2018 - Pazartesi)
ERZURUM SOKKALARINDA KISA BİR TUR (27 Mart 2018 - Salı)
BİBİLİK OYUNU OYNADINIZMI? (22 Mart 2018 - Perşembe)
MEHMETÇİK VAKFI VE AFRİNDE MEHMETÇİK (05 Mart 2018 - Pazartesi)
İNSAN VE ŞEYTAN ARKADAŞ OLURSA (16 Şubat 2018 - Cuma)
AKKUŞ ÇAY EVİNDE EDEP ÖĞRENDİM (12 Şubat 2018 - Pazartesi)
O BİZİM NAMUSUMUZU KORUDU (01 Şubat 2018 - Perşembe)
SOSYAL KIYAMET: YAŞLI KADIN DONARAK ÖLDÜ (29 Ocak 2018 - Pazartesi)
İbrahim Erkal Kültür Merkezi (25 Ocak 2018 - Perşembe)
KAN SINIRLARI HARİTASINDAN AFRİN´E (24 Ocak 2018 - Çarşamba)
BALTAHANE (18 Ocak 2018 - Perşembe)
SORUMLULUK DUYGUSU (29 Aralık 2017 - Cuma)
VURULDUN ÖĞRETMENİM..! (20 Aralık 2017 - Çarşamba)
ERZUMDA DÜN VAR OLAN BUGÜN OLMAYAN FABRİKALAR (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
KUDÜS (12 Aralık 2017 - Salı)
KUDÜS VE MESCİD-İ AKSA´NIN KISA TARİHÇESİ (09 Aralık 2017 - Cumartesi)
KANMAYIN, KANDIRILMAYIN, KANDIRMAYIN (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
TAZİYE ÇADIRI KALDIRILSIN (20 Kasım 2017 - Pazartesi)
ŞEHİT OLDULAR (17 Kasım 2017 - Cuma)
140 Yıl Sonra Aziziye Tabyalarına Yürümek (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
EĞİTİMDE KISIR DÖNGÜ (09 Kasım 2017 - Perşembe)
İFTİRA OLMUŞTAN BETERDİR (06 Kasım 2017 - Pazartesi)
MİLLİ MÜCADELE ERZURUM´DAN BAŞLIYOR-3 (26 Ekim 2017 - Perşembe)
MİLLİ MÜCADELE ERZURUM´DAN BAŞLIYOR-1 (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
YÖNETİCİLERDE İTİKAFA GİRSE (02 Ekim 2017 - Pazartesi)
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..! (25 Eylül 2017 - Pazartesi)
ERZURUM´DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE (18 Eylül 2017 - Pazartesi)
KURBANLARINIZI MEHMETÇİK VAKFI KESSİN (23 Ağustos 2017 - Çarşamba)
ABD TÜRKİYE İLE DALGA GEÇİYOR (19 Ağustos 2017 - Cumartesi)
SOĞANLI DAĞLARINDA ŞEHİTLER YATAR (14 Ağustos 2017 - Pazartesi)
BİT, PİRE VE TİFO=ÖLÜM (07 Ağustos 2017 - Pazartesi)
DELİRMİŞ DEDİLER......! (02 Ağustos 2017 - Çarşamba)
Mescid-i Aksa´ya Neden Kilit Vurdular? (26 Temmuz 2017 - Çarşamba)
1955´de Erzurum´daki Bölge Müdürlükleri (19 Temmuz 2017 - Çarşamba)
ADALET İSTİYORUM (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
Ağa, Bey, Patron ve Zihniyet Kültürümüz (03 Temmuz 2017 - Pazartesi)
DEVLET, TARİH VE BÜROKRASİ (29 Haziran 2017 - Perşembe)
KURAN KURSLARI (13 Haziran 2017 - Salı)
İSTANBUL İZLENİMLERİM (23 Mayıs 2017 - Salı)
ŞEHİT KOCAMIN HATRI İÇİN (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
TÜTEN BACALARI TÜTMEYEN DUMLU (10 Mayıs 2017 - Çarşamba)
1920-2015 ERZURUM MİLLETVEKİLLERİ (08 Mayıs 2017 - Pazartesi)
SULAR DA AĞLAR (02 Mayıs 2017 - Salı)
YOLCULUK (21 Mart 2017 - Salı)
ÇANAKKALE´DE SAVAŞAN ERZURUMLULAR (17 Mart 2017 - Cuma)
1918´inde ERZURUM (13 Mart 2017 - Pazartesi)
Fazıl Hüsnü Dağlarca (10 Mart 2017 - Cuma)
ERZURUM KALKINACAKMIŞ (06 Mart 2017 - Pazartesi)
YALAN SÖYLEDİK (28 Şubat 2017 - Salı)
BABA ON LİRA VER (21 Şubat 2017 - Salı)
TAS İTTİ (10 Şubat 2017 - Cuma)
YAKUTİYE İLÇESİNDE EĞİTİM (17 Ocak 2017 - Salı)
KÖMÜR KUYRUKLARINDA ÇİLE (11 Ocak 2017 - Çarşamba)
ERZURUM´DA ISINMA PROBLEMİ (09 Ocak 2017 - Pazartesi)
GÜVEN VEYA GÜVENSİZLİK (02 Ocak 2017 - Pazartesi)
MİLLİ EĞİTİM İFLAS EDERKEN (26 Aralık 2016 - Pazartesi)
PALANDÖKEN İLÇESİNDE EĞİTİM (22 Aralık 2016 - Perşembe)
ÖĞRETMEN TECRÜBE DEMEK-1 (26 Kasım 2016 - Cumartesi)
ERZURUM`DA ÖLÜM VE TAZİYE GELENEĞİ (24 Şubat 2015 - Salı)
Acılar Yurdu: Doğu Türkistan (17 Şubat 2015 - Salı)
KARAKÖSE MAHALLESİ-5 (11 Şubat 2015 - Çarşamba)
KAĞIZMANA ISMARLADIM NAR GELE (01 Ocak 0001 - Pazartesi)
Sayfa:
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Erzurum için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:43 07:28 12:27 14:51 17:09 18:41
-Her 4 Amerikalıdan biri mutlaka televizyonda görünüyor. (Sokakta her 4 kişiden 1 imza dağıtıyormuş düşünsenize) -Uyurken televizyon seyrederken yaktığımızdan daha fazla kalori yakıyoruz. (Demekli televizyonla uyutuluyoruz) -Bir karıncanın koku alma yet

İlginç Bilgiler 5
deneme deneme

deneme 4