Elif Filiz GÜNDEREN


DÜNYAYA AÇILAN CNN INT TELEVİZYONUN HABER ANLAYIŞI


 

CNN INT´nin haber anlayışından önce birkaç önemli noktaya değinelim.

Türkiye´de televizyon yayıncılığına ön ayak olan ilk çalışma, bundan atmış altı yıl önce İTÜ sdütyolarında yapıldı. Ardından Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu 1964 özel bir yasa ile kurularak yayın hayatına 1968 yılında başladı. 1986 yılından sonra uydu yayınları sayesinde Türkiye´ye yönelik yayınlardan oluşan televizyon kanalları ortaya çıktı. 1990 yılında ise TRT, diğer kanalların üzerinde ki tekelini kaldırdı. Bu sayede Türkiye´de özel televizyon yayıncığı ve medya gurupları oluştu.

Konumuz olan CNN ise 1985 yılında Atlanta´da Ted Turner tarafından kurulu ilk haber kanalıdır. 212 ülkede izlenen CNN, Körfez Savaşını canlı yayında vererek televizyon yayıncılığına yeni bir bakış açısı getirdi. CNN INT Türkiye´de Doğan holding ile başlayan yayın hayatına Demirören Holding ile CNN Türk olarak devam etmektedir.

Dış dünya ile temasımızın en kuvvetli aracı muhakkak televizyonlardır. Televizyon haber kanalları ulusal ve uluslar arası platformda olan bitenin öğrenilmesi ve değerlendirilmesi açısından önemlidir. Bu bağlamda ulusal ve uluslar arası haber kanalarının yayınları iyi bir alternatif. Bunun yanı sıra haber kanallarının belirli kitlelerin tekelinde olması ve haber akışının çok hızlı gerçekleşmesi, böylesi bir iletişim yolunun olumsuz sonuçlarını doğuruyor.

Konumuz olan CNN INT´i bu haber anlayışının neresindedir?  

CNN INT, küreselleşen dünyamızın neredeyse belirleyici unsurlarından biri haline geldi. Nitekim ilk olarak ABD öncülüğünde 37 ülkenin Irak´a karşı başlattığı askeri harekâtta, yani Körfez Savaşında oynadığı rol önemli ve dikkate değerdir. Savaş, 17 Ocak 1991´de başlatılan hava harekâtı, ardından gelen 25 Şubat kara harekâtı ile devam etti. Kara harekâtının başlatılmasından 100 saat sonra ateşkes imzalandı. Ateşkes beklenen sükûneti sağlayamadığı gibi 12 yıl bölgede sürecek olan hareketliliğe ve gerginliğe sebep oldu. CNN INT ise bu olayda dünya tarihinde bir çığır açtı. Körfez savaşının görüntüleri CNN INT haber ajansı tarafından belirli kısımları veriliyordu. Manipüle edilen görüntüler ile kitleler üzerinde güç gösterisi yapılmaya çalışıldı. CNN savaşı yaptığı canlı yayınlarla tüm dünyanın gözleri önüne serdi.  Olay medyada büyük bir yankı uyandırırken topumlar üzerinde psikolojik ve sosyolojik değişmelere sebebiyet verdi. An be an izlenen savaş görüntüleri bir kısım toplum üzerinde baskı ve korku oluştururken,  savaşın haklılığını savunan nesnellikten uzak bir cüruf doğurdu. Nitekim istenilen amaca ulaşılmış, dünya kutuplaştırılmıştı. Verilen mesaj ve algı oyunlarıyla masum bir kitle, tüm dünyada terörist ilan edilmişti.

Sadece bununla da kalınmadı; insanlar bu savaşı evlerinde televizyon karşısında oldukça rahat bir tutum sergileyerek, sanki bir yılbaşı kutlamasının havai fişek gösterisiymiş gibi izledi. Böylece, insanı değerlerden ve merhametten uzak tek tip bir insan figürünün temelleri atıldı. Ardından kara propaganda ile uydurma hikâyeler yapıldı. CNN haber ajansı basına sızdırdığı yalan haberler ve görüntüler ile gündem oluşturdu. Körfez savaşının haklı simgesi olarak gösterilen petrole batmış bir kuş resmi, tüm dünya da manşetleri tuttu. Olaylardan çok sonra fotoğrafın Irakta değil de Fransa´da çekilen bir fotoğraf olduğu anlaşıldı. Bunlarla yetinilmedi, Irak´ın işgalini haklı gösteren yalanlar ve hikâyeler uyduruldu. Ancak yıllar sonra, savaşın haklı gösterilen sebeplerinin gerçek olmadığı anlaşıldı.

Bölgeye istikrar ve demokrasi götürüleceği vaadinde bulunan Amerika´nın uyguladığı ambargo ve baskı savaşın üzerinden 16 yıl geçmesine rağmen halen hissediliyor. Yüz binlerce sivil insanın öldürüldüğü, milyarlarca doların harcandığı savaşın ardından bölgede istikrar sağlamak şöyle dursun, terör örgütü DEAŞ´ın ortaya çıkmasına ve örgütün varlığını bir fiil devam ettirmesine sebep oldu.

Şu durumda; CNN INT haber ajansı Amerika´nın emellerine hizmet eden bir haber anlayışına sahiptir. Bu anlayışın temelde belirli camia ve firmaların rant oyunlarına dayandığını söylemek de mümkündür. CNN INT haber, Amerika´nın Vietnam savaşının olumsuz izlerini silme çabasının medyatik elidir. CNN bu uğurda her türlü manipüle ve kara propagandadan kaçınmamıştır. Dahası küreselleşen dünyanın haber anlayışına ve çıkarlarına hizmet etmektedir. Böylesi bir haber anlayışı, vahameti ve sonuçları tahmin edilenden daha büyük, doğru ve tarafsız haber ve yayın anlayışından uzak, etik olmayan bir kimliğe sahiptir.