FEDAKÂR, CEFAKÂR, OF DEMEYEN ANAM´A
Tarih: 13.5.2019 08:06:17 / 1918okunma / 0yorum
Abdurrahman ZEYNAL


Horozlar ötüyor... Üüüüürü Üüüüü.....!
Sabah ezanları okunuyor.. . Allahu Ekber Allahu ekber.... Artık kalkma vakti...
Ve sabah ezanlarıyla yeniden hayat başlıyor. 
Anam yatağından kalkıyor, abdestini alıyor, güne başlıyor. Allah´ın divanına durup namazını eda edip ev halkını uyandırıyor. Kalkın birazdan gün doğacak ... Namaz vakti geçiyor, nidalarıyla odamızdan çıkıp tezek sobasını yakıyor, bacadan tezeğin tütünü çıkarken anam çinko demlikle suyu sobanın üzerine koyup suyun kaynamasını beklerken bir taraftan kahvaltı sofrasını hazırlıyor.
Ben hemen sokağa fırlıyor ve olanca sesimle: Ey Müslümanlar kalkın altın kervanı geçiyor...! Aradan bir süre geçiyor bu sefer; Ey Müslümanlar kalkın gümüş kervanı geçiyor diye bağırıyorum. Zaman bir hayli ilerleyince yine; Ey Müslümanlar kalkın b.........k kervanı geçiyor diye bağırıp eve dönüyordum. Bizimkisi çocukluk işte...!
Tezek sobasının üzerinde su kaynamaya dursun hızla ahıra gidip inekleri, koyunları sağıyor, sağılan sütleri tülbent yardımıyla süzüp, güveçlere dolduruyor. Tekrar eve dönüp babam ve altı kardeşimle birlikte sofraya oturup ailecek neşe içinde Allah neyi nasip etmişse lor, ekmek, bazen kete, bazen fetir ve çaydan oluşan sabah kahvaltısını tamamlayıp kısa bir an sonra dağılıyoruz. Babam ve büyük ağabeyim çayıra ot biçmeye gidiyor, ben öküzleri otlatmaya götürüyorum. Diğer kardeşlerim tarlanın yolunu tutuyor. Herkes işine giderken fedakâr anam tekneye unu,suyu dökerek hamur yapmaya başlıyor. 
Artık kuşluk vakti gelmiş, tandır yakılmış, sütler kaynatılmış, sıra ekmek pişirmeye gelmiştir. Ekşiyen hamur lavaş haline getirilip rapatayla tandırın şurtuna pat diye vuruluyor, kıp kızıl kesilmiş tezek ateşinde tandır ekmekleri pişerken ekmek kokuları ta iki kilometreden hissediliyordu. Ah ne kokuydu.... Ah bir bilseniz. Pişen ekmekler ekmek sandığına yerleştirilip kilere koyulurken sıra yayık yaymaya gelirdi. 
Çiğ haline gelmiş süt yayığa dökülür, kuyudan çekilen billur gibi su ilave edilir, ip yardımıyla tavana asılmış olan yayık, ayaklar yardımıyla en az bir saat türkü, mani, koşma söylenerek çalkalanır, suyun üst kısmında oluşan halis muhlis tereyağı toplanarak küre şekline getirilir, soğuk suyun içine atılır bekletilirdi.
Yağı alınmış, geriye ayranı kalmış olan kısım kazana dökülerek tandır üzerine konulur, maya içine atılarak kaynatılır, boyu metrelere kadar uzayacak muhteşem civil peynir elde edilirdi. Civil peynirin o hali, tadı ve lezzetini ancak yiyenler bilirdi.
Artık güneş tepeye çıkmış, koyun sürülerini çobanlar sağılması için köye getirmişlerdi. Anam üşenmeden kovaları alır, 20-30 koyunu en az bir saate sağar, sağdığı sütü süzer, kaynaması için tekrar tandırın üzerine koyardı. Ancak öğle olmuş, sofra hazırlanması gerekmektedir. Tandırda ne pişmiş ise sofraya konur, sabah dağılan aile bireylerinden gelenler sahana dökülen yemeği tahta kaşıklarla mideye indirme yarışı yaparken, tandırda pişen o muhteşem ekmeklerle sahan güzelce sıyrılır, yemek duası sonunda herkes işine gider geriye kalan tüm bulaşık, yıkama, rafa dizme işi yine anama kalırdı.
Anam öğle namazını kılar, boş durmadan yün eğirir, çorap dokur, kazak dokur, ev işlerini tamamlar, tezekleri karıştırır, bu tempo ikindiye kadar devam eder, namazlar eda edilir sıra mahallenin kadınlarıyla ikindi çayını içmeye gelirdi. 
Boş durmak yok. Bu arada eski elbiselerin yırtıkları yamalanır, sökükleri dikilir, birazdan gelecek olan inek koyun sürüleri beklenir, vakit kaybetmeden süt sağımına geçilirdi. Akşam olmuş, inekler sağılmış, küleklerde birikmiş sütler komşulara götürülüp hap yapılırdı.
Akşam olunca sürüler ahıra bağlanmış, kapılar kapatılmış, sıra akşam namazını eda etmeye gelmiştir. Namaz eda edilir, akşam gaz lambası ışığında sofra hazırlanır, babam baş köşeye geçer tüm ailecek büyük bir gav çanakta tandırdan yeni çıkmış yemeği lezzetle yer, günün değerlendirmesini yapar, baba nasihatini dinler sofradan kalkardık. Gaz lambasının ışığı altında yatsı namazına hazırlanırdık. Babam tüm yorgunluğuna aldırış etmeden camiye giderken bizde evde namazımızı eda eder babamızın yolunu gözlerdik. 
Cami dağılmış, babam eve dönmüş, artık bize yatma vakti gelmişti. Yastığa başımızı koyduğumuzda uykuya dalmış, top atılsa sesini duymazdık. O uyku muhteşemden öte muhteşemdi. 
Neyse bizler yatağa girmiş, babamda yatağına yatmıştı ama anam hâlâ ayaktaydı. Anam son bir kez; evi , tandırı, kapıyı kontrol etmiş, on sekiz, on dokuz saattir ayakta duran anam günün yorgunluğunu gidermek için ancak yatağına girebilmişti.
Elleri nasırlı, ayakları yürümekten bir hal olmuş, aç kalmış, bizleri yedirmiş, susuz kalmış, bizlere su ikram etmiş, okutmuş, elbiselerimizi yıkamış, hastalandığımızda başımızda beklemiş, yokluğu, fukaralığı yüreğinde hissetmiş, çocuk doğurmuş, gece uykusundan kalkıp süt vermiş, ömründe bir kez olsun offf dememiş anam rahat uyu. Makamın Cennet olsun.
Değerli dostlar sanırım 1980 öncesinde köylerde yaşayan tüm ananlar böyleydi. Edirne´den Van´a kadar Sinop´tan Anamur´a kadar böyleydi. Onların eli değil ayakları öpülesiydi.
İşte benim anamın veya analarımızın bir günü eksiğiyle, gediğiyle böyleydi.

Anahtar Kelimeler: FEDAK, CEFAK, DEMEYEN, ANAM
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
ÖĞRETMEN HATIRALARI OKUNUR (25 Kasım 2019 - Pazartesi)
BİR SOBACI ATÖLYESİ (22 Kasım 2019 - Cuma)
NE OLDU BİZE, BU GİDİŞ NEREYE? (11 Kasım 2019 - Pazartesi)
ŞAH MAT (22 Ekim 2019 - Salı)
TARİH VE COĞRAFYA (15 Ekim 2019 - Salı)
DARAĞACI MAHALLESİ (14 Ekim 2019 - Pazartesi)
BÜYÜK TÜRK MİLLETİ TÜRKİYEM (12 Ekim 2019 - Cumartesi)
RACİ SOLMAZIN ARDINDAN (11 Ekim 2019 - Cuma)
KIRMIZI IŞIK (10 Ekim 2019 - Perşembe)
TEPE MEZARLIĞI (07 Ekim 2019 - Pazartesi)
HURAFE (04 Ekim 2019 - Cuma)
ERZURUM´U YÖNETENLER GÖREV BAŞINA (01 Ekim 2019 - Salı)
DİL... (30 Eylül 2019 - Pazartesi)
İFTİRA (26 Eylül 2019 - Perşembe)
GÜVEN VEYA GÜVENSİZLİK (24 Eylül 2019 - Salı)
BU KONULARI OKUMADAN KONUŞMAYIN, YAZMAYIN (19 Eylül 2019 - Perşembe)
Kadana Mahallesini Gezmeye varmısınız? (16 Eylül 2019 - Pazartesi)
12 EYLÜL 1980 (14 Eylül 2019 - Cumartesi)
BALTAHANE VEYA KOMESLİ HANI (11 Eylül 2019 - Çarşamba)
HACI CUMA MAHALLESİNDEN ERZURUMU SEYRETMEK (09 Eylül 2019 - Pazartesi)
ÇAĞRIMDIR (04 Eylül 2019 - Çarşamba)
BENİMLE YÜRMEK İSTERMİSİNİZ (19 Ağustos 2019 - Pazartesi)
SÜLEYMAN NECATİ VE ERZURUM (05 Ağustos 2019 - Pazartesi)
VATANIN BAĞRINDA ELLİ YEDİ GÜN (02 Ağustos 2019 - Cuma)
HAYDİ ERZURUM´A GEL (01 Ağustos 2019 - Perşembe)
100. YILINDA MİLLİ MÜCADELE VE ERZURUM -2- (24 Temmuz 2019 - Çarşamba)
ZİRVE ŞEHİR (11 Temmuz 2019 - Perşembe)
Öğretmen ve Siyasetçi Cevat Dursunoğlu (03 Temmuz 2019 - Çarşamba)
ERZURUM´LU KARA FATMA (02 Temmuz 2019 - Salı)
Bir güzel Ozan: Aşık Sıtkı Eminoğlu (27 Haziran 2019 - Perşembe)
DERSİM´İ BİRDE BÖYLE OKUYUN (17 Haziran 2019 - Pazartesi)
Nikolay İvanoviç İlminskiy ve Bölücülük (13 Haziran 2019 - Perşembe)
ERZURUM´U ANARKEN... (30 Mayıs 2019 - Perşembe)
100 YIL ÖNCE 19 MAYIS (20 Mayıs 2019 - Pazartesi)
KAYBETTİK...! MAĞLUP OLDUK...! (11 Mayıs 2019 - Cumartesi)
DİNDEN KAÇIŞ (06 Mayıs 2019 - Pazartesi)
BİR MÜCADELE ADAMI (30 Nisan 2019 - Salı)
ÇOCUKLUĞUMDAKİ 23 NİSAN (25 Nisan 2019 - Perşembe)
ÇİFTE STANDART VE GERÇEK (23 Nisan 2019 - Salı)
HAFIZ NUSRET GEDİK (22 Nisan 2019 - Pazartesi)
YEŞİL MERCİMEK ÜRETİMİ VE ÇÖZÜM (15 Nisan 2019 - Pazartesi)
SİYASET NEDİR? (04 Nisan 2019 - Perşembe)
TÜRKİYE´NİN GÖREVİ (27 Mart 2019 - Çarşamba)
ÖNLÜK, FORMA ve AİDİYET DUYGUSU (26 Mart 2019 - Salı)
ÜZÜLÜYORUM (22 Mart 2019 - Cuma)
ŞEHİT BURAK TATAR´IN SON VASİYETİ (18 Mart 2019 - Pazartesi)
101 Yıl Önce 12 Mart Erzurum (12 Mart 2019 - Salı)
ROMA´DAN ABD´YE (11 Mart 2019 - Pazartesi)
YARABBİM BU BELALARDAN ÜLKEMİZİ KORUSUN (09 Mart 2019 - Cumartesi)
HAMİYET VE HAK NEDİR (07 Mart 2019 - Perşembe)
MİLLETİN BEKASI NEDİR? (05 Mart 2019 - Salı)
Milli Kültür Nedir? (26 Şubat 2019 - Salı)
KENEVİR EKİMİNDEN BEZİRHANELERE (17 Ocak 2019 - Perşembe)
RADİKAL İSLAMCILARIN DEĞİŞİMİ (09 Ocak 2019 - Çarşamba)
BEYNAMAZ AHMET EFSANESİ (29 Aralık 2018 - Cumartesi)
ALLAHU EKBER´DE 90.000 ASKER DONMADI (27 Aralık 2018 - Perşembe)
OSMANLI VE DENGE POLİTİKASI (12 Aralık 2018 - Çarşamba)
TARIMSAL ÜRETİM NASIL ARTIRILIR (03 Aralık 2018 - Pazartesi)
Acılar Yurdu: Doğu Türkistan (2) (27 Kasım 2018 - Salı)
Acılar Yurdu: Doğu Türkistan (1) (26 Kasım 2018 - Pazartesi)
ÖĞRETMEN OLACAĞIM (23 Kasım 2018 - Cuma)
ÇİN ZULÜM YAPIYOR, DÜNYA SEYREDİYOR (22 Kasım 2018 - Perşembe)
OSMANLI PAY EDİLİRKEN (14 Kasım 2018 - Çarşamba)
CUMHURİYETE GİDEN YOL (02 Kasım 2018 - Cuma)
Güzel Bir Bürokrat (11 Ekim 2018 - Perşembe)
NE OLDU BİZE (24 Eylül 2018 - Pazartesi)
DUYMAK İSTEMİYORUM (10 Eylül 2018 - Pazartesi)
TÜRK ORDUSU VE ZAFER BAYRAMI (30 Ağustos 2018 - Perşembe)
ERZURUMUN ALTIN YILLARI(1948-1985) (06 Ağustos 2018 - Pazartesi)
ERZURUM RADYOSU KAPATILMASIN (04 Ağustos 2018 - Cumartesi)
OSMANLI TOPLUMU VE BÜROKRASİ (30 Temmuz 2018 - Pazartesi)
23 TEMMUZ ERZURUM KONGRESİ (23 Temmuz 2018 - Pazartesi)
MEHMET SEKMEN BAŞKANIMA AÇIK MEKTUP (09 Temmuz 2018 - Pazartesi)
ERZURUM´DAN NARMAN´A (07 Temmuz 2018 - Cumartesi)
ADALET YİNE ADALET (05 Temmuz 2018 - Perşembe)
TAŞ KALPLİ (28 Haziran 2018 - Perşembe)
Prof. Dr. EROL KÜRKÇÜOĞLU (06 Haziran 2018 - Çarşamba)
PROF. DR. MUSTAFA ILICALI (04 Haziran 2018 - Pazartesi)
BİR ZAMANLAR ERZURUM´DA HAYAT VARDI (10 Mayıs 2018 - Perşembe)
2026 KIŞ OLİMPİYATLARI ERZURUM´A (04 Mayıs 2018 - Cuma)
DEVLET (30 Nisan 2018 - Pazartesi)
ÖZLEMİM (28 Nisan 2018 - Cumartesi)
TÜRK MİLETİNİN EVLATLARI! (25 Nisan 2018 - Çarşamba)
SEÇİM (19 Nisan 2018 - Perşembe)
DİL VE ATASÖZLERİ (17 Nisan 2018 - Salı)
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI TARTIŞILIRKEN (14 Nisan 2018 - Cumartesi)
ACI, DRAM VE ÇARESİZLİK (04 Nisan 2018 - Çarşamba)
GÜN BATIMINDA ERZURUM OVASI (02 Nisan 2018 - Pazartesi)
ERZURUM SOKKALARINDA KISA BİR TUR (27 Mart 2018 - Salı)
BİBİLİK OYUNU OYNADINIZMI? (22 Mart 2018 - Perşembe)
MEHMETÇİK VAKFI VE AFRİNDE MEHMETÇİK (05 Mart 2018 - Pazartesi)
İNSAN VE ŞEYTAN ARKADAŞ OLURSA (16 Şubat 2018 - Cuma)
AKKUŞ ÇAY EVİNDE EDEP ÖĞRENDİM (12 Şubat 2018 - Pazartesi)
O BİZİM NAMUSUMUZU KORUDU (01 Şubat 2018 - Perşembe)
SOSYAL KIYAMET: YAŞLI KADIN DONARAK ÖLDÜ (29 Ocak 2018 - Pazartesi)
İbrahim Erkal Kültür Merkezi (25 Ocak 2018 - Perşembe)
KAN SINIRLARI HARİTASINDAN AFRİN´E (24 Ocak 2018 - Çarşamba)
BALTAHANE (18 Ocak 2018 - Perşembe)
SORUMLULUK DUYGUSU (29 Aralık 2017 - Cuma)
VURULDUN ÖĞRETMENİM..! (20 Aralık 2017 - Çarşamba)
ERZUMDA DÜN VAR OLAN BUGÜN OLMAYAN FABRİKALAR (16 Aralık 2017 - Cumartesi)
KUDÜS (12 Aralık 2017 - Salı)
KUDÜS VE MESCİD-İ AKSA´NIN KISA TARİHÇESİ (09 Aralık 2017 - Cumartesi)
KANMAYIN, KANDIRILMAYIN, KANDIRMAYIN (27 Kasım 2017 - Pazartesi)
TAZİYE ÇADIRI KALDIRILSIN (20 Kasım 2017 - Pazartesi)
ŞEHİT OLDULAR (17 Kasım 2017 - Cuma)
140 Yıl Sonra Aziziye Tabyalarına Yürümek (13 Kasım 2017 - Pazartesi)
EĞİTİMDE KISIR DÖNGÜ (09 Kasım 2017 - Perşembe)
İFTİRA OLMUŞTAN BETERDİR (06 Kasım 2017 - Pazartesi)
MİLLİ MÜCADELE ERZURUM´DAN BAŞLIYOR-3 (26 Ekim 2017 - Perşembe)
MİLLİ MÜCADELE ERZURUM´DAN BAŞLIYOR-1 (16 Ekim 2017 - Pazartesi)
YÖNETİCİLERDE İTİKAFA GİRSE (02 Ekim 2017 - Pazartesi)
Ciddi, Ciddiyet,Ciddi Olmak..! (25 Eylül 2017 - Pazartesi)
ERZURUM´DA BİR MEKÂN: HAMZAHANE (18 Eylül 2017 - Pazartesi)
KURBANLARINIZI MEHMETÇİK VAKFI KESSİN (23 Ağustos 2017 - Çarşamba)
ABD TÜRKİYE İLE DALGA GEÇİYOR (19 Ağustos 2017 - Cumartesi)
SOĞANLI DAĞLARINDA ŞEHİTLER YATAR (14 Ağustos 2017 - Pazartesi)
BİT, PİRE VE TİFO=ÖLÜM (07 Ağustos 2017 - Pazartesi)
DELİRMİŞ DEDİLER......! (02 Ağustos 2017 - Çarşamba)
Mescid-i Aksa´ya Neden Kilit Vurdular? (26 Temmuz 2017 - Çarşamba)
1955´de Erzurum´daki Bölge Müdürlükleri (19 Temmuz 2017 - Çarşamba)
ADALET İSTİYORUM (10 Temmuz 2017 - Pazartesi)
Ağa, Bey, Patron ve Zihniyet Kültürümüz (03 Temmuz 2017 - Pazartesi)
DEVLET, TARİH VE BÜROKRASİ (29 Haziran 2017 - Perşembe)
KURAN KURSLARI (13 Haziran 2017 - Salı)
İSTANBUL İZLENİMLERİM (23 Mayıs 2017 - Salı)
ŞEHİT KOCAMIN HATRI İÇİN (18 Mayıs 2017 - Perşembe)
TÜTEN BACALARI TÜTMEYEN DUMLU (10 Mayıs 2017 - Çarşamba)
1920-2015 ERZURUM MİLLETVEKİLLERİ (08 Mayıs 2017 - Pazartesi)
SULAR DA AĞLAR (02 Mayıs 2017 - Salı)
YOLCULUK (21 Mart 2017 - Salı)
ÇANAKKALE´DE SAVAŞAN ERZURUMLULAR (17 Mart 2017 - Cuma)
1918´inde ERZURUM (13 Mart 2017 - Pazartesi)
Fazıl Hüsnü Dağlarca (10 Mart 2017 - Cuma)
ERZURUM KALKINACAKMIŞ (06 Mart 2017 - Pazartesi)
YALAN SÖYLEDİK (28 Şubat 2017 - Salı)
BABA ON LİRA VER (21 Şubat 2017 - Salı)
TAS İTTİ (10 Şubat 2017 - Cuma)
YAKUTİYE İLÇESİNDE EĞİTİM (17 Ocak 2017 - Salı)
KÖMÜR KUYRUKLARINDA ÇİLE (11 Ocak 2017 - Çarşamba)
ERZURUM´DA ISINMA PROBLEMİ (09 Ocak 2017 - Pazartesi)
GÜVEN VEYA GÜVENSİZLİK (02 Ocak 2017 - Pazartesi)
MİLLİ EĞİTİM İFLAS EDERKEN (26 Aralık 2016 - Pazartesi)
PALANDÖKEN İLÇESİNDE EĞİTİM (22 Aralık 2016 - Perşembe)
ÖĞRETMEN TECRÜBE DEMEK-1 (26 Kasım 2016 - Cumartesi)
ERZURUM`DA ÖLÜM VE TAZİYE GELENEĞİ (24 Şubat 2015 - Salı)
Acılar Yurdu: Doğu Türkistan (17 Şubat 2015 - Salı)
KARAKÖSE MAHALLESİ-5 (11 Şubat 2015 - Çarşamba)
KAĞIZMANA ISMARLADIM NAR GELE (01 Ocak 0001 - Pazartesi)
Sayfa:
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Erzurum için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:43 07:28 12:27 14:51 17:09 18:41
-Kelebekler ayaklarıyla tat alırlar. -Kadınlar erkeklere oranla 2 kat fazla göz kırpar.(Çok yalan söyledikleri için olmasın) -İnsan vücudundaki en güçlü kas dildir. -Gözleri açık tutarak hapşırmak imkansızdır. (Bir rivayete görede gözleri açık hapşırı

İlginç Bilgiler 2
Dolma iç için kullanacağınız pirincinizi mutlaka ılık suda bekletip yumuşatın ve nişastasından arındırmak için birkaç defa sudan geçirin. Böylece içinin sert kalmasını önlersiniz. Dolmamızın daha lezzetli olması için sızma zeytinyağı kullanın.

Dolma - Sarma Tarifleri İle İlgili Püf Noktaları